Ainhoa Resanok idatzia.
ELLAS proiektua emakumeen memoria kolektiboa berreskuratzeko, zaintzeko eta ospatzeko ekimen parte-hartzaile gisa sortu zen, euren argazki-album pertsonalen eta kontakizunen bidez. ELLAS 2017tik Bilboko goi auzoetan garatzen da. Urte hauetan sorkuntzako lankidetza-proiektua bihurtu da, eta memoria-prozesuak aktibatu ditu bide publikoan hainbat gailu eta instalazioren bidez, eta hainbat lurraldetan errepikatu da. Bildutako ezagutza gizarteratzea eta ezagutaraztea du helburu orain, eta komunitate berrietan memoria-prozesuak aktibatu eta inspiratzen dituen tresna kolektiboa izan nahi du.
iLaben transferentzia proiektu esperimentalen deialdiaren bidez, transferentzia-prozesu bat abiatu dugu. Horren bidez, proiektuaren helburu eta jakintzei buruz hausnartu ahal izan dugu, beste komunitateetan memoria-prozesuak aktibatu eta inspiratzen duen tresna kolektiboa sortzeko.
Eredu transferigarri baterako bilakaerak eraikuntza bateraturako eta lankidetza aktiborako aukera berriak zabaldu ditu, eta elkarteen, eragileen eta komunitateen autonomia eta parte-hartzea sustatu du euren testuinguruetan. Era berean, proiektuak ikuspegi zabalago baterantz abiatzea proposatzen du, non memoriek elkarrekin lotu eta hitz egingo duten; auzo, hiri eta herri bakoitzeko memoriak bildu eta aktibatuko dituen atlas bizi bat eraikiko da, eta istorioak kontatuak, babestuak eta partekatuak izatea ospatuko da.
Memoria Aktibatzeko Kita garatzea
Sorkuntza kolektibo baten bidez garatu dugu Memoria Aktibatzeko Kita, zeinak ELLAS proiektuaren ikaskuntzak eta metodologia zabaldu eta laburtzen baitu.
Memoria aktibatu nahi duen edozein talde edo pertsonak erabiltzeko diseinatutako dago kit hori. Bere abiapuntua “kontatzeko istorio bat daukat” aktibazio-gutuna da, eta hiru postalen bidez ekintzara gonbidatzen du. Kitak elkarren artean konektatutako elementu batzuk hedatzen ditu, eta erabiltzailea gidatzen du eman beharreko urrats batzuen bidez, eta, bitartean, historia propio bat eratzeko tartea uzten du. Honako hauek ditu: urrats bakoitzerako jarraibideak, erronkei aurre egiteko aholku praktikoak eta alderdi ahulei buruz hausnartzeko alertak. Gainera, zabalgarria da eta proiektuaren funtsezko zutabeen gainean lupa gisa jokatzen du: memoria, sorkuntza eta bitartekaritza praktikan jartzeko hiru era erakusten ditu.
Erronkak eta ikaskuntzak
Erronka handienetako bat proiektu pertsonala eredu kolektibo eta transferigarrira transformatzea izan zen. Prozesu horren ondorioz, edukia egokitu behar izan zen, eskuratutako ezagutzak beste komunitate eta kolektibo batzuentzat eskuragarriak eta erabilgarriak izan zitezen. Aldi horretan, iLabaren aholkularitza izan genuen, banakako bileren bidez, prozesua hobetzen lagundu zigutenak. Gainera, iLaben hautatutako gainerako proiektuekin bildu ginen; esperientziak partekatu genituen eta zalantzak argitu.
Memoria aktibatzeko tresnek komunitateei euren narratiba zaintzeko eta ospatzeko beharrezko agentzia eman diezaiekete, eta horrek komunitate-autonomiaren eta komunitateen arteko konexioaren garrantziari buruz hausnartzera eraman gintuen. Eredu transferigarri bat sortzea erronka bat izan zen, baina eredu hori malgua izan ahal eta behar dela ikasi genuen, testuinguru eta komunitate bakoitzaren behar espezifikoetara egokituta. Prozesu horrek berretsi zuen memoria kolektiboa funtsezkoa dela gizartea eraldatzeko eta praktika artistikoek funtsezko zeregina betetzen dutela narratiba partekatuak sortzeko.
Kita aktibatzea: Transferentzia-esperientzia
Kita hainbat eragile eta kolektiborekin transferentzia-saio batean aktibatu zen. Saioan, parte-hartzaileek dinamika bat egin zuten. Horren bidez, kita memoria-prozesu propioak hasteko tresna zehatza dela aztertu ahal izan zuten. Esperientzia aberasgarria izan zen parte-hartzaileentzat eta talde erraztatzailearentzat. Izan ere, testuinguru desberdinetan metodologia aplikatzeko aukerei eta erronkei buruzko ikaskuntza baliotsuak eskaini zizkigun.
Kita garatuta eta lehenengo probak eginda, proiektu hau prozesu kolektibo eta ireki gisa finkatu da. Gure helburua komunitate gehiagok euren memoriak aktibatzea da, eta parte hartzea sustatzea. Proiektua ez da hemen bukatzen. Memoria bizirik dago eta partekatzean gorde eta eraldatu egiten dugu. Izan ere, memoria ez da bakarrik gogoratzen, sortu ere egiten da.